Саха норуодунай суруйааччыта -Далан
Василий Семенович Чурапчы улууһун Кытаанах нэһилиэгэр 1928сыллаахха муус устар 1 күнүгэр төрөөбүтэ.1948 с. Чурапчы училищетын туйгуннук бүтэрэн, Дьокуускайдааҕы педагогическай институкка история салаатыгар киирбитэ. 1952 с. 4 кууруска үөрэнэ сылдьан,»Башарин дьыалатыгар» политическай ис хоһоонноох репрессияҕа түбэһэн хааллыбыта. 1954с .буруйа суо5а дакаастанан босхолонор, реабилитацияланар.1955с.институту ситиһиилээхтик бүтэрбитэ. 1976с. «Дьикти саас» маҥнайгы сэһэнэ бэчээттэнэн, ааҕааччы болҕомтотун тардыбыта.1977с .» Хотугу сулус» сурунаалга үлэҕэ киирбитэ. 1992с.оло5ун тиһэх күннэригэр диэри «Чолбон»кылаабынай эрэдээктэринэн үлэлээбитэ. 1986 сыл бүтүүтүгэр Далан Саха сирин олох быданнааҕытын туһунан кэпсиир «Тулаайах оҕо» диэн романа «Глухой Вилюй» диэн аатынан «Современник» издательствоҕа бэчээттэнэн тахсыбыта. 1990 сыллаахха суруйааччы ити историческай роман-дилогия иккис кинигэтин «Тыгын Дархан» романы бүтэрбитэ, ол Дьокуускайдааҕы кинигэ издательствотыгар 1993 сыллаахха бэчээттэнэн тахсыбыта. Ити айымньы иһин киниэхэ П.А. Ойуунускай аатынан Государственнай бириэмийэ анаммыта. Кини тиһэх бөдөҥ айымньыта «Дьылҕам миэнэ» диэн эссе-роман 1995 сыллаахха бэчээттэнэн тахсыбыта. Айымньыга саха чулуу дьонун национализмҥа буруйдуур, уорбалыыр, сойуолуур кэмнэрин тустарынан олус хорсуннук, аһаҕастык сэһэргээбитэ. Кини төһө да солото суох буоллар, ааҕааччыларын кытта көрсүһүүгэ бириэмэ булара, актыыбынай общественнай үлэни ыытара, норуодунай депутаттар оройуоннааҕы уонна куораттааҕы сэбиэттэрин депутатынан, Суруйааччылар сойуустарын бырабылыанньатын чилиэнинэн хаста да быыбардаммыта. Далан саха норуотугар эрэ тапталлаах суруйааччы буолбатаҕа, кини киэҥ Россия уонна бырааттыы Өрөспүүбүлүкэлэр ааҕааччылара билэр, кэрэхсиир прозаиктара этэ. Ону 1987 сыллаахха Россия суруйааччыларын мунньаҕар Далан айымньыларын дьүүллэһиигэ кыттыбыт нуучча уонна атын да омук суруйааччыларын эппит үтүө тыллара, ытыктабыллара туоһулуур. 1997 сыллаахха бу олоххо суох буолбутун кэннэ «Доҕордоһуу» орденынан наҕараадаламмыта. Ити курдук саха норуотун тапталлаах уола, улуу суруйааччыта Далан олоҕо даҕаны, литератураҕа киирбит суола-ииһэ даҕаны эриэ-дэхси буолбатаҕа, моһуоктаах, түһүүлээх- тахсыылаах, өрө дабайыылаах, үрдүккэ көтүүлээх киэн аартык этэ. Кини олоҕун уонна чаҕылхай айар талаанын бүүс бүтүннүүтүн төрөөбүт норуотугар, литературатыгар, бар дьонун инники кэскилэ сырдык, ыраас буоларыгар, кини духуобунаһа сайдарыгар анаабыта.
